DONAS DAS PAREDES

 

DONAS DAS PAREDES: AS HABITANTES DA MURALLA

Durante a primavera deste curso recollemos a  información arredor das pequenas plantas que medran entre as pedras da muralla.

Como prImeiro paso observamos que as rochas fundamentais son os xistos e o granito, por outra banda, as abundantes no concello de Lugo.

Erigeron karvinskianus de orixe americano

 pero asilvestrada e amplamente distribuída.

Cymbalaria muralis, é de pequeno tamaño pero está moi distribuída nas paredes da nosa comunidade. Un só gramo das súas sementes contén uns 4600 grans.

Un dato curiose é que se pensa que chegou ás Illas británicas  xa que as súas sementes ían en algunhas esculturas de mármores que foron levadas de Italia ata Oxford.

Chelidonium majus, herba celidonia. Ë coñecida por ter un látex amarelo que se usa para eliminar as verrugas. Como curiosidade citar que as sáus sementes están unidas a un eleosoma (parte comestible) que as formigas aproveitan para alimentarse, sendo esta unha maneira eficaz de dispersión.

Pentaglottis sempervirens, lingua de boi. As súas follas dábanselles cocidas aos porcos.

Veronica pérsica, o seu nome fai referencia a que se pensa que ten unha orixe asática. É de moi pequeno tamaño e moi abundante en parques e xadíns.             

Centranthus calcitrapae, é unha planta anual que florece entre maio e xuño en lugares secos e muros de toda Galicia

Asplenium trichomanes ou culantrillo menor.

Teofastro afirmaba que era bo contra a calvicie, mesturado con aceite. Tamén se usou como expectorante ou para provocar a menstruación e como  substituto do te.

Medra en muros de pedra sombríos  en lugares non demasiado secos.

XOGANDO COA ELECTRICIDADE ESTÁTICA

 

Esta actividade foi realizada no laboratorio de química durante os tempos de lecer.

Os estudantes de 2º da ESO foron invitados a colaborar no programa "aquelando con chispa"  coa demostracións arredor da electricidade estática con distintos tipos de materiais por unha banda e demostración da densidade do fume por outra.

Materiais usados: Globos, azucre, materiais de aluminio, confeti e moita cabeza

O feito de fregar un globo contra o cabelo faílle adquirir cargas eléctricas netas que se poñen de manifesto cando se achega a materiais como aluminio, o azucre ou o confeti, aos cales atrae.

Pola contra, puideron observar que ao achegar dous globos cargados, estes repélense por ter cargas do mesmo signo.

AS AUGAS MINERAIS, COMPARATIVA

 

Unha maneira de poñer de manifestó a relación entre as rochas e os seres vivos é a través da comparación das augas embotelladas procedentes de diferentes materiais orixinais.

Normalmente as augas minerais naturais son de mineralización débil, é dicir, conteñen menos de 500 mg/L de residuo seco.

Como material de partida tomamos as augas minerais máis comúns nos supermercados da zona e dúas mostras que proceden de lugares con rochas calizas.

Marca	Residuo Seco (mg/L)	pH	CE uS/cm	Bicarbonato HCO3 (mg/L)	Na+ (mg/L)	K+ (mg/L)	Ca2+ (mg/L)	Mg2+ (mg/L)	Cl- (mg/L)	Suma *
Cabreiroá	202	7,21		167	54,6	2,8	5,3	3,02	8	62,9
Bezoya	28	6		17	1,21		6,37	0,85?	0,54	8,4
Mondariz	179	6,5		160	47,7		6,6	5,2	147?	59
Aquabona	271	7,5		276	2		92,2	2,8	4,4	97
Aquarel	27	7,5		4	3,9		1	0,7	6,7	5,6
Font Vella	462	7,5	558	308	7,6		85,7	28,9		121
Fontecelta	285	6,8		266	94,9	3,5	21,5		26,8	116
Luna	228	7,4	320	156,2	3,5	1,6	47,6	17,2	4,6	68
San Benedetto	265	7,52	420	313	6	0,9	50,3	30,8	2,2	87,1
Solán de cabras		7,6	390	284	4,8	1	60	26,7		91
Sousas II	138			66,9	28,4	1,7	3,9	1,1	5,6	33,4
Lanjarón		6,6	200	108	5,9		28,9	11,4		46,2
Font Vella Saciacalm	187	7,9	286	143	12,5		42	11,3		65,8
Vitalis	42,5	5,71		5,2	6	1,9	0,9		8,75
Carvalhellos		7,35		134	50,4	1,4	4,1	0,5
Lilia	383	6,33	468	268		29,1	33,9	10,5		44,4
Chaudfontalne	385	7,6		305	44	2,5	65	18	35	127

Suma de cations Na⁺, Ca²⁺, Mg²⁺

Os datos corresponden aos que aparecen nas etiquetas, agás pH e CE que foron determinados polos alumnos en aqueles casos nos que non recollian esta información.

O pH determinouse cun pH-metro de campo e a CE cun conductivímetro tamén de campo.

Á vista dos datos podemos dicir que tanto o residuo seco como a CE e o contido en bicarbonatos, calcio e magnesio son moi variables e van dende augas con residuo seco e contido en catións moi baixo, como por exemplo Bezoya ata augas con residuo seco, CE e contido en catións elevado como é o caso de Font Vella.

Destacamos a importancia de observar as etiquetas dos alimentos, e o feito de que non todas as etiquetas aportan a mesma calidade de información.

 Fixemos fincapé no elevado impacto que ten para o ambiente o consumo de auga embotellada, algo innecesario  en ciudades con auga potable e calidade como a de Lugo.